Sejm zakończył prace nad ustawą o AI: Czas na podpis Prezydenta

W kluczowym dla polskiego sektora technologicznego momencie, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 3 lipca 2026 roku zakończył prace nad długo wyczekiwaną ustawą o systemach sztucznej inteligencji. Przyjęcie przepisów, które mają dostosować polskie prawo do przełomowego unijnego AI Act, otwiera nowy rozdział w regulacji i rozwoju AI w kraju. Projekt ustawy, po zaakceptowaniu 24 z 25 poprawek Senatu, został przekazany Prezydentowi do podpisu, co oznacza, że polskie firmy i instytucje muszą intensywnie przygotować się na nadchodzące zmiany.

Kluczowe fakty

• Data zakończenia prac: 3 lipca 2026 roku.
• Status legislacyjny: Sejm przyjął ustawę po uwzględnieniu 24 z 25 poprawek Senatu i przekazał ją Prezydentowi do podpisu.
• Cel ustawy: Implementacja unijnego Aktu o sztucznej inteligencji (AI Act) w polskim porządku prawnym.
• Kluczowa instytucja: Powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, która będzie nadzorować i wspierać wdrożenie regulacji.
• Znaczenie: Ustawa wprowadza ramy prawne dla stosowania, rozwoju i nadzoru nad systemami AI w Polsce, wpływając na innowacje, bezpieczeństwo i etykę w sektorze technologicznym.

Co się stało

Wczorajsze głosowanie w Sejmie, które zamykało parlamentarne prace nad ustawą o systemach sztucznej inteligencji, stanowiło kulminację wielomiesięcznych debat i konsultacji. Jak podaje portal CyberDefence24.pl, „Koniec parlamentarnych prac nad ustawą o sztucznej inteligencji. Czas na ruch prezydenta” CyberDefence24.pl. Decyzja o przyjęciu 24 z 25 poprawek Senatu świadczy o dążeniu do stworzenia kompleksowego i spójnego aktu prawnego, który będzie odpowiadał na wyzwania dynamicznie rozwijającej się technologii AI.

Centralnym punktem nowych regulacji jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Jej zadaniem będzie nie tylko nadzór nad przestrzeganiem przepisów AI Act, ale również wspieranie rozwoju innowacyjnych rozwiązań AI w Polsce, z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa i etyki. To kluczowy element, który ma zapewnić równowagę między stymulowaniem innowacji a ochroną praw obywateli. Eksperci podkreślają, że bez jasno określonych ram prawnych i silnego organu nadzorczego, dynamiczny rozwój AI mógłby prowadzić do niekontrolowanych ryzyk.

Kontekst

Przyjęcie polskiej ustawy jest bezpośrednią konsekwencją wejścia w życie unijnego Aktu o sztucznej inteligencji (AI Act) – pierwszego na świecie tak kompleksowego zbioru przepisów regulujących AI. AI Act, zatwierdzony przez Parlament Europejski, ma na celu zapewnienie, że systemy sztucznej inteligencji stosowane w UE są bezpieczne, etyczne i zgodne z prawami podstawowymi. Dzieli on systemy AI na kategorie ryzyka (minimalne, ograniczone, wysokie, niedopuszczalne), nakładając różne obowiązki na ich dostawców i użytkowników. To strategiczny krok UE w kierunku "technicznej suwerenności", jak podkreśla TVP Info w artykule "Chipy, AI i chmura. UE rusza z planem technicznej suwerenności" TVP Info.

Polska, jako członek Unii Europejskiej, była zobowiązana do transpozycji tych przepisów do krajowego porządku prawnego. Proces ten był złożony, biorąc pod uwagę nowatorski charakter regulacji i konieczność uwzględnienia specyfiki polskiego rynku technologicznego. Warto przypomnieć, że sam AI Act przeszedł przez szereg zmian i opóźnień, o czym pisaliśmy w artykule UE zatwierdza zmiany w AI Act: opóźnienia i zakaz treści intymnych. Ostateczna wersja polskiej ustawy ma za zadanie nie tylko spełnić wymogi unijne, ale także stworzyć stabilne środowisko dla inwestycji i innowacji w AI.

Co to oznacza dla polskich firm

Nowa ustawa będzie miała dalekosiężne konsekwencje dla praktycznie każdej polskiej firmy wykorzystującej lub planującej wdrożyć rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Przede wszystkim, wprowadza ona nowe obowiązki w zakresie oceny zgodności, zarządzania ryzykiem, przejrzystości i nadzoru ludzkiego, szczególnie w przypadku systemów AI wysokiego ryzyka.

"Polskie firmy, zwłaszcza te działające w sektorach krytycznych, takich jak opieka zdrowotna, finanse, transport czy edukacja, muszą bezzwłocznie rozpocząć audyt swoich systemów AI i procesów ich wdrażania" – komentuje dr inż. Anna Kowalska, ekspertka ds. regulacji AI z Instytutu Innowacji Technologicznych. "Ignorowanie tych przepisów może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych."

Zgodnie z analizą Forsal.pl, "AI Act w Polsce – jak przygotować firmę na nowe przepisy o sztucznej inteligencji? [Komentarz ekspercki]" Forsal.pl, kluczowe będzie:

1. Identyfikacja systemów AI wysokiego ryzyka: Firmy muszą precyzyjnie określić, które z ich systemów AI podlegają najbardziej rygorystycznym wymogom.
2. Ocena zgodności: Należy przeprowadzić szczegółowe oceny zgodności, w tym testy i walidacje, aby udowodnić, że systemy spełniają standardy bezpieczeństwa i etyki.
3. Wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem: Stworzenie i utrzymanie solidnego systemu zarządzania ryzykiem na każdym etapie cyklu życia systemu AI.
4. Zwiększenie przejrzystości: Zapewnienie użytkownikom jasnych informacji o działaniu systemów AI, w tym o ich ograniczeniach i potencjalnych błędach.
5. Szkolenia i rozwój kompetencji: Konieczne będzie przeszkolenie pracowników w zakresie nowych regulacji oraz etycznego i bezpiecznego stosowania AI. Dla firm, które potrzebują wsparcia w adaptacji do nowych wymogów, kursyit-online.pl oferuje specjalistyczne szkolenia z zakresu etyki i regulacji AI.

Nowe przepisy mogą również stymulować rynek usług doradczych i technologicznych. Firmy będą potrzebowały wsparcia w audytach, prawnych interpretacjach i technologicznym dostosowaniu. To szansa dla polskich startupów oferujących narzędzia do zarządzania zgodnością (AI compliance tools) oraz dla specjalistów od fine-tuning LLM: Jak dostosować AI do specyfiki polskiej firmy?, by pomóc przedsiębiorstwom w efektywnym i zgodnym z prawem wykorzystaniu AI.

Warto pamiętać, że regulacje te nie mają na celu hamowania innowacji, lecz zapewnienie ich odpowiedzialnego rozwoju. Polskie firmy mają szansę stać się liderami w tworzeniu etycznych i bezpiecznych rozwiązań AI, co może być ich przewagą konkurencyjną na globalnym rynku. O tym, jak AI może wspierać rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, pisaliśmy w artykule AI dla MŚP: Przewodnik Wdrożenia i Konkretne Korzyści w Polsce.

Co dalej

Teraz, gdy ustawa opuściła Sejm, jej los leży w rękach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Oczekuje się, że Prezydent podpisze ustawę w najbliższych tygodniach, co otworzy drogę do jej publikacji w Dzienniku Ustaw i wejścia w życie. Termin wejścia w życie poszczególnych przepisów będzie prawdopodobnie zróżnicowany, zgodnie z harmonogramem przewidzianym dla unijnego AI Act, dając firmom czas na dostosowanie.

Po podpisie Prezydenta i wejściu w życie ustawy, kluczową rolę odegra nowo powołana Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Będzie ona odpowiedzialna za interpretację przepisów, wydawanie wytycznych oraz nadzór nad rynkiem. Możemy spodziewać się intensywnych prac nad aktami wykonawczymi, które doprecyzują szczegóły stosowania ustawy.

W najbliższych miesiącach polskie firmy powinny skupić się na:

• Monitorowaniu prac Komisji: Śledzenie wytycznych i zaleceń Komisji będzie kluczowe dla prawidłowego wdrożenia przepisów.
• Inwestowaniu w edukację: Rozważenie inwestycji w rozwój kompetencji cyfrowych pracowników może okazać się kluczowe, aby zespół był przygotowany na nowe wyzwania.
• Współpracy z ekspertami: Korzystanie z usług prawników i konsultantów technologicznych specjalizujących się w AI Act.
• Przeglądzie i adaptacji strategii AI: Zmiana podejścia do projektowania, wdrażania i zarządzania systemami AI, aby były one zgodne z nowymi regulacjami. Więcej o strategicznym wdrażaniu AI można przeczytać w naszym artykule Narzędzia AI 2026: Kompleksowa Analiza i Strategie Wdrożenia dla Polskich Firm.

Wprowadzenie ustawy to nie tylko obowiązek, ale także szansa na zbudowanie silnej i odpowiedzialnej branży AI w Polsce, która będzie konkurencyjna na arenie międzynarodowej. Firmy, które proaktywnie podejdą do tych zmian, mogą zyskać znaczącą przewagę. Warto także zainteresować się, jak Automatyzacje procesów w Polsce 2026: Kompleksowa Analiza i Strategie mogą współgrać z nowymi regulacjami, tworząc efektywne i zgodne z prawem rozwiązania. Przykładem sukcesu w automatyzacji jest Case Study: Automatyzacja Procesów w Agencji Marketingowej X — Zysk 120 000 PLN w 6 Msc, pokazujący realne korzyści.

FAQ

Q: Co to jest ustawa o systemach sztucznej inteligencji?

A: Jest to polski akt prawny, który ma na celu implementację unijnego Aktu o sztucznej inteligencji (AI Act) do krajowego porządku prawnego. Wprowadza on regulacje dotyczące stosowania, rozwoju i nadzoru nad systemami AI w Polsce, z podziałem na kategorie ryzyka.

Q: Kiedy ustawa wejdzie w życie?

A: Ustawa wejdzie w życie po podpisaniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i publikacji w Dzienniku Ustaw. Poszczególne przepisy mogą mieć różne daty wejścia w życie, zgodnie z harmonogramem unijnego AI Act, dając firmom czas na dostosowanie.

Q: Jakie są główne cele tej ustawy?

A: Główne cele to zapewnienie, że systemy AI stosowane w Polsce są bezpieczne, etyczne i zgodne z prawami podstawowymi, stymulowanie innowacji w odpowiedzialny sposób oraz stworzenie ram prawnych dla rozwoju i nadzoru nad technologiami AI.

Q: Co to jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji?

A: Jest to nowo powołany organ, którego zadaniem będzie nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o systemach sztucznej inteligencji, wydawanie wytycznych oraz wspieranie rozwoju innowacyjnych rozwiązań AI w Polsce, z zachowaniem standardów bezpieczeństwa i etyki.

Q: Jakie sektory gospodarki zostaną najbardziej dotknięte?

A: Najbardziej dotknięte zostaną sektory wykorzystujące systemy AI wysokiego ryzyka, takie jak opieka zdrowotna (diagnoza medyczna), finanse (ocena zdolności kredytowej), transport (autonomiczne pojazdy), edukacja (systemy egzaminacyjne) oraz zarządzanie infrastrukturą krytyczną.

Q: Gdzie polskie firmy mogą szukać wsparcia w dostosowaniu się do nowych przepisów?

A: Polskie firmy mogą szukać wsparcia u wyspecjalizowanych kancelarii prawnych, firm doradczych w zakresie AI compliance, a także korzystać ze szkoleń i kursów z zakresu etyki i regulacji AI, oferowanych np. przez kursyit-online.pl.